GLP-1, ruh hâli ve kaygı: Araştırmalar ne diyor?

GLP-1 ilaçları (semaglutid, liraglutid ve benzerleri) ile ruh hâli arasındaki ilişki hâlâ netleşmiş değil. Yan etki bildirim veri tabanları intihar düşüncesi bildirimlerinde bir sinyal gösteriyor; bazı çalışmalar ise ters yönde, daha düşük bir riskle ya da hafif bir iyileşmeyle ilişki buluyor. Kaygı özelinde veri sınırlı. Avrupa'da EMA, kanıtların nedensel bir bağı desteklemediği sonucuna vardı; ABD'de FDA, klinik çalışma verisinde artmış bir risk görmediği için uyarının üç ilacın etiketinden kaldırılmasını istedi. Türkiye'de ise TİTCK'nın bu konuda kamuya açık bir açıklamasını bulamadık. Bir şeylerin değiştiğini hissediyorsan: not al, hekimine anlat, yalnız kalma.

Bu yazı GLP-1 ilaçları ve ruh sağlığı üzerine yapılan araştırmaları aktarır. Tıbbi tavsiye değildir. Tedavinle ilgili her soru için hekimine danış.

Matt Cole, araştırma hattı yazarı ve Gila Podcast sunucusu — Yayın yönetmeni: Sezen Soykut

---

Kısaca

• Avrupa İlaç Ajansı (EMA), Nisan 2024'te beş GLP-1 ilacını inceledikten sonra, mevcut kanıtların bu ilaçlar ile intihar ve kendine zarar verme düşünce ve eylemleri arasında nedensel bir ilişkiyi desteklemediği sonucuna vardı. Bu, riskin kesin olarak dışlandığı anlamına gelmiyor; böyle bir bağı destekleyen kanıt bulunmadığı anlamına geliyor (EMA, Nisan 2024).
• ABD'de FDA, Ocak 2026'da aynı yönde bir adım daha attı: 91 plasebo kontrollü çalışmadaki 107.910 kişinin verisinde intihar düşüncesi ya da davranışı için artmış bir risk görülmediğini açıklayarak Saxenda, Wegovy ve Zepbound etiketlerinden bu uyarının kaldırılmasını istedi (FDA, Ocak 2026).
• İsveç'te, zaten depresyon ya da kaygı bozukluğu tanısı olan ve herhangi bir diyabet ilacı kullanan 95.490 kişiyi izleyen bir kohort çalışmasında, semaglutid ve liraglutid kullanılan dönemler ruh sağlığının kötüleşme riskinin daha düşük olmasıyla ilişkiliydi. Çalışma gözlemsel, yani nedensellik göstermiyor; yeni başlayan depresyonu ya da kaygıyı değil, var olan tablonun kötüleşmesini ölçtü (Taipale ve ark., Lancet Psychiatry, 2026).
• ABD'nin FAERS ve Dünya Sağlık Örgütü'nün VigiBase yan etki bildirim veri tabanlarında, semaglutid ve liraglutid için intihar düşüncesi bildirimleri (VigiBase'te intihar davranışı bildirimleri de) orantısız biçimde fazla çıkıyor. İntihar girişimi ve tamamlanmış intihar bildirimlerinde ise böyle bir fazlalık yok; VigiBase'te bu bildirimler beklenenden az çıkıyor. Bu tür veriler nedensellik kanıtlamaz, yalnızca izlenmesi gereken bir sinyal verir.
• Türkiye'de, Eylül 2026 itibarıyla TİTCK'nın duyurularında GLP-1 ilaçlarının ruh sağlığına etkisiyle ilgili bir güvenlik açıklaması bulamadık; Wegovy'nin Türkçe kullanma talimatında da "intihar", "depresyon" ya da "kaygı/anksiyete" ifadeleri geçmiyor.
• Aklından kendine zarar verme düşüncesi geçiyorsa ya da içinde bulunduğun hâl giderek ağırlaşıyorsa, bunu beklemeden hekimine söyle; hayati tehlike varsa 112'yi ara ya da en yakın acil servise git.
• Ruh hâlini düzenli not almak, bir değişimi erken fark etmeni ve hekimine somut bir şey göstermeni kolaylaştırabilir.

Ne belgelenmiş: yan etki bildirimlerindeki sinyaller

Zarar yönündeki sinyaller yan etki bildirim veri tabanlarından geliyor. Avrupa'nın bildirim sistemi EudraVigilance'a Ocak 2021 ile Mayıs 2023 arasında semaglutid, liraglutid ve tirzepatid için psikiyatrik yan etki içeren 372 bildirim yapıldı. Bunların 73'ünde (%19,6) tek başına intihar düşüncesi yer alıyordu. İntihar girişimi (12), intihar düşünceli depresyon (10), tamamlanmış intihar (4), şüpheli intihar (2) ve intihar davranışı (1) da sayıldığında intiharla ilişkili olayların toplamı 102'ye çıkıyor (Tobaiqy ve Elkout, 2024). Yani 73 yalnızca intihar düşüncesini, 102 ise intiharla ilişkili tüm olayları gösteriyor. Bu çalışma bildirimleri saydı; diğer ilaçlarla karşılaştırıp "beklenenden fazla mı" diye bir hesap yapmadı.

ABD'nin FAERS veri tabanında 2005'ten Ekim 2023'e kadar yapılan bildirimleri inceleyen bir analiz, semaglutid ve liraglutid için intihar düşüncesi ve "depresyon/intihar" bildirimlerinin orantısız biçimde fazla olduğunu buldu. Ama incelenen GLP-1 ilaçlarının hiçbirinde intihar davranışı, intihar girişimi ya da tamamlanmış intihar için böyle bir fazlalık görülmedi. Yazarlar, karıştırıcı etkenleri de hesaba katarak nedensellik ölçütlerini (Bradford Hill ölçütleri) uyguladıklarında GLP-1 ilaçları ile intiharla ilişkili düşünce ve davranışlar arasında nedensel bir bağ olmadığı sonucuna vardı (McIntyre ve ark., 2024).

Aynı ekip daha sonra aynı soruyu Dünya Sağlık Örgütü'nün küresel veri tabanı VigiBase'te, Ocak 2024'e kadarki bildirimlerle yeniden sordu. Bu kez semaglutid ve liraglutid için intihar düşüncesi, "depresyon/intihar" ve intihar davranışı bildirimleri anlamlı biçimde yüksek çıktı. Örneğin intihar düşüncesi için raporlama olasılık oranı (ROR) semaglutidde 5,82, liraglutidde 4,03'tü. ROR bir risk ölçüsü değildir; bir olayın o ilaç için, veri tabanındaki diğer ilaçlara kıyasla ne kadar sık bildirildiğini gösterir. Aynı veri setinde intihar girişimi ve tamamlanmış intihar bildirimleri ise semaglutid, liraglutid, dulaglutid ve eksenatid için beklenenden anlamlı biçimde az çıktı. Yazarlar ortaya "karışık bir örüntü" çıktığını ve bu tür verilerden nedenselliğin, artış yönünde de azalış yönünde de belirlenemeyeceğini yazıyor (McIntyre ve ark., 2025). İki analiz aynı araştırma ekibine ait; bu yüzden birbirinden bağımsız iki doğrulama gibi okunmamalı.

Bu tabloyu okurken şunu unutmamak gerekiyor: bu tür veri tabanları, birileri bir şey bildirdiğinde dolar. İlacı kaç kişinin kullandığı, kaçının hiçbir şey yaşamadığı orada yazmaz. Yani sinyal gerçek bir bulgu, ama nedensellik anlamına gelmiyor.

Neden olabilir: mekanizma ve sofradaki boşluk

Bir hayvan çalışması, bu karışık tabloya olası bir biyolojik açıklama öneriyor. Sıçanlarda GLP-1 reseptörünün beyinde akut olarak, yani tek seferde uyarılması kaygı benzeri davranışı artırdı; bu akut uyarım amigdaladaki serotonin sinyallemesini de değiştirdi. Uzun süreli uyarım ise kaygı benzeri davranışı değiştirmedi ve depresyon benzeri davranışı azalttı. Bu etki kilo kaybıyla açıklanamıyordu: aynı miktarda beslenen sıçanlarda ruh hâli değişmedi (Anderberg ve ark., 2016). Bu bir sıçan çalışması ve madde doğrudan beyne verildi; insanda enjeksiyonla ya da ağızdan alınan ilacın aynı şekilde işlediğini söyleyemeyiz. Yine de etkinin kısa ve uzun sürede yön değiştirmesi, insan verilerinin neden bu kadar karışık göründüğüne dair olası bir ipucu.

Bir de davranışsal taraf var: burada dayandığımız çalışmaların ölçmediği ama gündelik hayattan tanıdık bir taraf. Yemek yalnızca kalori değil; sofra, bir arada olmanın da yolu. İştahın ve yeme isteğinin hızla değişmesi; çayı, sohbeti, misafirliği, "hadi bir şeyler yiyelim" diye kurulan o küçük ritüelleri de sarsabilir. Böyle bir dönemde keyifsizlik hissedersen, bunun ilacın kendisinden mi yoksa gündelik hayatındaki bu değişimden mi geldiğini ayırt etmek kolay değil. Yemek dürtüsünün biyolojisine dair daha fazlası için Mayo Clinic çalışmasını anlattığımız yazıya göz atabilirsin.

Avrupa'da: EMA ne değerlendirdi

Avrupa İlaç Ajansı'nın Farmakovijilans Risk Değerlendirme Komitesi (PRAC), dulaglutid, eksenatid, liraglutid, liksisenatid ve semaglutid için klinik dışı çalışmalardan, klinik çalışmalardan, pazarlama sonrası gözetim verilerinden ve yayımlanmış çalışmalardan gelen kanıtları inceledi. Nisan 2024'te vardığı sonuç şuydu: mevcut kanıtlar, bu GLP-1 reseptör agonistleri ile intihar ve kendine zarar verme düşünce ve eylemleri arasında nedensel bir ilişkiyi desteklemiyor. Ürün bilgilerinde bir güncellemeye gerek görülmedi (EMA/PRAC, Nisan 2024).

Bunu doğru okumak önemli: PRAC "risk olmadığı kanıtlandı" demedi; nedensel bir bağı destekleyen kanıt bulunmadığını söyledi. EMA'ya göre bu ilaçların ruhsat sahibi şirketleri, yeni yayınlar dâhil bu olayları yakından izlemeye ve yeni kanıtları düzenli güvenlilik raporlarında bildirmeye devam edecek. Aradaki fark küçük görünse de önemli: biri dosyayı kapatır, diğeri açık tutar.

ABD'de FDA ne yaptı — ve Türkiye'de durum

FDA, 13 Ocak 2026'da Saxenda (liraglutid), Wegovy (semaglutid) ve Zepbound (tirzepatid) etiketlerindeki intihar düşüncesi ve davranışı uyarısının kaldırılmasını istedi. Gerekçe, 91 plasebo kontrollü klinik çalışmada 107.910 kişiyi (60.338'i GLP-1 ilacı, 47.572'si plasebo almış) kapsayan bir meta-analizdi. FDA'ya göre sonuçlar, intihar düşüncesi/davranışı ya da kaygı, depresyon, sinirlilik veya psikoz gibi ilgili psikiyatrik yan etkiler için artmış bir risk göstermedi (FDA, Ocak 2026). FDA'nın klinik çalışma verilerine yönelik ilk incelemesi de (Ocak 2024) bir ilişki bulmamıştı; ama tek tek çalışmalardaki vaka sayısı az olduğu için risk tahmininde "ciddi bir belirsizlik" vardı. 2026 kararı daha büyük bir analize dayanıyor: 107.910 kişilik rakam bu yeni analize ait, 2024'teki ilk incelemeye değil.

Peki Türkiye'de durum ne? Kısa cevap: bulabildiğimiz kamuya açık bir değerlendirme yok. Eylül 2026 itibarıyla TİTCK'nın duyurularında GLP-1 ilaçlarının psikiyatrik etkileriyle ilgili bir güvenlik açıklamasına rastlamadık. Wegovy'nin Türkçe Kullanma Talimatı'nda da "intihar", "kendine zarar", "depresyon", "anksiyete/kaygı", "psikiyatrik" ya da "ruh sağlığı" ifadelerinden hiçbiri geçmiyor. Bu sessizliği bir karar gibi okumamak gerekiyor: ne EMA'nın ya da FDA'nın vardığı sonucun TİTCK'nın görüşü olduğunu gösterir ne de Türkiye'de farklı bir risk değerlendirmesi yapıldığını. Yalnızca kamuya açık, ayrı bir Türk açıklaması bulamadığımız anlamına geliyor.

Öteki yön: ters yönde bulgular da var

Madalyonun öbür yüzü de gerçek. Fransa'nın ulusal sağlık verileriyle yapılan bir çalışma, 2013–2021 arasında intihar nedeniyle ölen ya da intihar girişimi nedeniyle hastaneye yatırılan ve olaydan önceki 180 gün içinde GLP-1 ilacı almış 1.102 kişiyi inceledi. Her kişinin olaydan önceki 30 gündeki ilaç kullanımı, aynı kişinin daha önceki dönemleriyle karşılaştırıldı. Sonuç: GLP-1 kullanımı, artmış bir intihar ya da intihar girişimi riskiyle ilişkili değildi; olasılık oranı (OR) 0,62 çıktı, yani olaydan hemen önceki dönemde GLP-1 kullanımı beklenenden daha seyrekti. Sonuçlar, yakın zamanda psikiyatrik geçmişi olanlarda ve olmayanlarda, obezite öyküsü olanlarda ve olmayanlarda benzerdi (Bezin ve ark., eClinicalMedicine, 2024). Bu tasarımın sınırları var: GLP-1 ilaçlarının genel nüfusta intihara karşı "koruyucu" olduğunu göstermez. Yazarların da belirttiği gibi, depresyonu ya da intihar düşüncesi olan kişilerde tedavinin bırakılmış olması da bu sonucu açıklayabilir.

Depresyon tarafında, 5 randomize kontrollü çalışma ile 1 ileriye dönük kohort çalışmasını (toplam 2.071 kişi) bir araya getiren bir meta-analiz, GLP-1 ilacı alanlarda depresyon ölçeği puanlarının kontrol gruplarına göre küçük ama istatistiksel olarak anlamlı biçimde düştüğünü buldu (standart ortalama fark, SMD −0,12) (Chen ve ark., 2024). Bu küçük bir etki; GLP-1 ilaçlarını bir "antidepresan" gibi sunmak doğru olmaz ve bulgu, asıl tanısı majör depresyon olan kişilere genellenemez.

İsveç'ten gelen bir çalışma ise soruyu, zaten depresyon ya da kaygı bozukluğu tanısı olan kişilerde sordu. 2009–2022 arasında herhangi bir diyabet ilacı kullanan bu 95.490 kişide, karıştırıcı etkenleri azaltmak için aynı kişinin ilacı kullandığı ve kullanmadığı dönemler karşılaştırıldı. Semaglutid (düzeltilmiş tehlike oranı, aHR 0,58; %95 güven aralığı 0,51–0,65) ve liraglutid (aHR 0,82; 0,76–0,89) kullanılan dönemler, ruh sağlığının kötüleşmesi riskinin daha düşük olmasıyla ilişkiliydi. Kötüleşme şöyle tanımlandı: psikiyatrik nedenle hastaneye yatış, psikiyatrik nedenle 14 günden uzun iş göremezlik raporu, kendine zarar verme nedeniyle hastaneye yatış ya da intihar sonucu ölüm. Eksenatid (aHR 1,01; 0,69–1,46) ve dulaglutid (aHR 1,01; 0,85–1,20) için anlamlı bir ilişki bulunmadı. GLP-1 ilaçları tek bir grup olarak ele alındığında kendine zarar verme riski de daha düşüktü (aHR 0,56); ama güven aralığı geniş (0,34–0,92), yani bu tahminin kesinliği düşük (Taipale ve ark., Lancet Psychiatry, 2026). İki önemli sınır var. Çalışma gözlemsel, yani nedensellik göstermiyor; yazarlar da bu bulguları sınayacak randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Ayrıca yeni başlayan bir depresyonu ya da kaygıyı değil, var olan bir tablonun kötüleşmesini ölçtü.

Klinik çalışmaları bir araya getiren geniş bir meta-analiz de (80 randomize kontrollü çalışma, 107.860 kişi) ciddi psikiyatrik yan etkilerin oranında plaseboya göre anlamlı bir fark bulmadı; GLP-1 kullanımı ile depresif belirtilerdeki değişim arasında bir ilişki olduğuna dair kanıt da görmedi (Pierret ve ark., JAMA Psychiatry, 2025). Ama iki not var. Birincisi, bu çalışma kaygı ve intiharla ilgili sonuçlar için yalnızca üçer çalışma bulabildi ve veri yetersiz olduğu için bunları birleştirip analiz edemedi. Yani 107.860 rakamı kaygıya ya da intihara dair bir kanıt değil. İkincisi, analize alınan klinik çalışmaların hepsinde majör depresyon, intihar eğilimi ya da tıkınırcasına yeme bozukluğu gibi ciddi bir psikiyatrik tanı, çalışmaya alınmama nedeniydi. Yazarlar bu sonuçların psikiyatrik tanısı olan kişilere uygulanıp uygulanamayacağının bilinmediğini yazıyor.

Sinirlilik, isteksizlik, duygusal donukluk

Sinirlerinin daha çabuk gerildiğini, eskisi kadar bir şey isteyemediğini ya da her şeyi biraz "donuk" hissettiğini fark ediyorsan, bu konuda elimizdeki kanıt daha sınırlı. FDA'nın Ocak 2026 analizi, sinirliliği de içeren psikiyatrik yan etkilerde artmış bir risk bulmadı. Ama bu, kimsenin sinirlilik yaşamadığı anlamına gelmiyor; yalnızca grup düzeyinde istatistiksel bir artış görülmediği anlamına geliyor. İsteksizliği ya da duygusal donukluğu doğrudan ölçen bir çalışma, bu yazıda dayandığımız kaynaklar arasında yok. Bu, "böyle bir etki olmadığı kanıtlandı" demek değil; bu konuda bir şey söyleyebilecek kanıtımız olmadığı anlamına geliyor. Bunu yaşıyorsan zayıflık ya da abartı sayma; hekimine anlatmaya değer.

Ne yardımcı olabilir

Tedavini kendi başına değiştirmeden ya da bırakmadan yapabileceğin birkaç şey var:

• Ruh hâlini düzenli not al, mümkünse her gün. "Bu ilaçtan mı, yoksa hayatımda başka bir şey mi değişti?" sorusunu hekiminle konuşurken tek bir kötü gün değil, haftalar içindeki örüntü yol gösterir.
• Sofradaki ritüelleri bırakma. İştahın azalsa bile çaya oturmak, sofrada birlikte kalmak o sosyal anı kaybetmemenin bir yolu.
• Yalnız kalma. Ailene, arkadaşına, hekimine ne hissettiğini anlat; "belki de sadece bendendir" diyerek geçiştirmek, izlenmesi gereken bir örüntüyü gözden kaçırmana neden olabilir.

Gila'daki ruh hâli kaydını bunun için de kullanabilirsin: hekimine "son bir aydır böyleydim" derken hafızana değil, elindeki kayda dayanırsın.

Ne zaman hekime gitmeli

Ruh hâlinde yeni başlayan ya da giderek ağırlaşan bir değişiklik fark edersen (eskiden keyif aldığın şeylerden uzaklaşmak, geçmeyen bir keyifsizlik, kendini giderek daha yalnız hissetmek gibi) bunu bir sonraki kontrolüne kadar erteleme; hekimine şimdi ulaş. FDA de Ocak 2026 açıklamasında, yeni başlayan ya da kötüleşen depresyon, intihar düşünceleri veya ruh hâli ve davranışta olağan dışı değişiklikler yaşayanların bunu sağlık uzmanlarına söylemesini istiyor (FDA, Ocak 2026). Aklından kendine zarar verme düşüncesi geçiyorsa bunu asla küçümseme ya da geçiştirme; bir yakınına ve hekimine hemen söyle. Hayati bir tehlike varsa 112'yi ara ya da en yakın acil servise git.

Okumaya devam et

• Depresyon ya da kaygı tanısı olanlarda GLP-1: İsveç çalışması ne buldu
• Çekiş dindiğinde: yemek dürtüsüyle yaşamanın pratik rehberi
• GLP-1 kullanırken dışarıda yemek: sofra, ikram, restoran

Sık sorulan sorular

GLP-1 ilaçları depresyona mı neden oluyor? Eldeki kanıtlar bunu göstermiyor. FDA'nın 91 klinik çalışmayı kapsayan analizi depresyon dâhil psikiyatrik yan etkilerde artmış bir risk bulmadı; 80 çalışmayı bir araya getiren bir meta-analiz de depresif belirtilerdeki değişimle bir ilişki görmedi (FDA, 2026; Pierret ve ark., 2025). Daha küçük bir meta-analiz, depresyon puanlarında hafif bir düşüş buldu (Chen ve ark., 2024). Ama o 80 çalışmanın hepsi ciddi psikiyatrik tanısı olanları dışarıda bırakmıştı ve yan etki bildirimlerinde intihar düşüncesi için bir sinyal var. Kendi hissettiğin değişimi hekimine anlatmak en güvenli yol.

Kaygı hissediyorum, ilacı kendi başıma bırakmalı mıyım? Bu kararı tek başına verme. Dozu değiştirmek ya da tedaviyi bırakmak, hekiminle birlikte verilecek bir karar. Kaygın yeni başladıysa ya da artıyorsa bir sonraki randevuyu beklemeden hekimine ulaş; hayati bir tehlike varsa 112'yi ara. Bu yazı bir tedavi önerisi değil, eldeki araştırmaları özetliyor.

EMA ile FDA farklı şeyler mi söylüyor? Hayır, ikisi de aynı yöne bakıyor. EMA, Nisan 2024'te mevcut kanıtların nedensel bir bağı desteklemediği sonucuna vardı. FDA, Ocak 2026'da 91 plasebo kontrollü çalışmanın analizinde artmış bir risk görmediği için uyarının üç ilacın etiketinden kaldırılmasını istedi. Kapsamları ise farklı: EMA beş GLP-1 ilacını değerlendirdi, FDA'nın kararı üç ilacın etiketiyle ilgili.

Daha önce depresyon veya kaygı tanısı varsa risk artar mı? İsveç'teki kohort çalışması, depresyon ya da kaygı bozukluğu tanısı olan ve diyabet ilacı kullanan kişilerde, semaglutid ve liraglutid kullanılan dönemlerin kötüleşme riskinin daha yüksek değil, daha düşük olmasıyla ilişkili olduğunu buldu (Taipale ve ark., 2026). Fransa'daki çalışmada da sonuçlar, yakın zamanda psikiyatrik geçmişi olanlarda ve olmayanlarda benzerdi (Bezin ve ark., 2024). Ama bunlar gözlemsel çalışmalar ve 80 çalışmalık meta-analizdeki klinik çalışmalar ciddi psikiyatrik tanısı olanları dışarıda bırakmıştı. Kendi geçmişini mutlaka hekiminle paylaş.

Türkiye'de bu konuda resmi bir uyarı var mı? Bulabildiğimiz kadarıyla yok. Eylül 2026 itibarıyla TİTCK'nın duyurularında bu konuda bir güvenlik açıklamasına rastlamadık; Wegovy'nin Türkçe kullanma talimatında da "intihar", "depresyon" ya da "kaygı/anksiyete" ifadeleri geçmiyor. Bu sessizlik, bir risk olduğu ya da olmadığı yönünde bir karar değil; yalnızca kamuya açık bir Türk değerlendirmesi bulamadığımızı gösteriyor.

Ruh hâlimdeki değişikliği nasıl takip edebilirim? Günlük, kısa notlarla. Ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü, neyle birlikte geldiğini (uyku, iştah, sosyal hayat) not etmek, hekiminle konuşurken işine yarar.

Acil durumda ne yapmalıyım? Aklından kendine zarar verme düşüncesi geçiyorsa ya da bir yakının bunu yaşıyorsa, beklemeden hekimine ulaş; hayati tehlike varsa 112'yi ara ya da en yakın acil servise git.

---

Ücretsiz pilot aşamasındayız — şimdilik yalnızca iPhone'da. Ruh hâlini, alışkanlıklarını ve ilacını bir arada görmek istersen pilot listesine katılabilir ya da GLP-1 üzerine yazdıklarımızı bültenimizden takip edebilirsin.

---

Kaynaklar

1. European Medicines Agency, Pharmacovigilance Risk Assessment Committee (PRAC). "Meeting highlights from the Pharmacovigilance Risk Assessment Committee (PRAC), 8-11 April 2024." https://www.ema.europa.eu/en/news/meeting-highlights-pharmacovigilance-risk-assessment-committee-prac-8-11-april-2024
2. U.S. Food and Drug Administration. "FDA Requests Removal of Suicidal Behavior and Ideation Warning from Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonist (GLP-1 RA) Medications." Drug Safety Communication, 13 Ocak 2026. https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-communications/fda-requests-removal-suicidal-behavior-and-ideation-warning-glucagon-peptide-1-receptor-agonist-glp
3. Taipale H, Taylor M, Lähteenvuo M, Mittendorfer-Rutz E, Tanskanen A, Tiihonen J. "Association between GLP-1 receptor agonist use and worsening mental illness in people with depression and anxiety in Sweden: a national cohort study." Lancet Psychiatry. 2026;13(4):327–335. DOI: 10.1016/S2215-0366(26)00014-3.
4. Tobaiqy M, Elkout H. "Psychiatric adverse events associated with semaglutide, liraglutide and tirzepatide: a pharmacovigilance analysis of individual case safety reports submitted to the EudraVigilance database." International Journal of Clinical Pharmacy. 2024;46(2):488–495. DOI: 10.1007/s11096-023-01694-7. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10960895/
5. Anderberg RH, Richard JE, Hansson C, Nissbrandt H, Bergquist F, Skibicka KP. "GLP-1 is both anxiogenic and antidepressant; divergent effects of acute and chronic GLP-1 on emotionality." Psychoneuroendocrinology. 2016;65:54–66. DOI: 10.1016/j.psyneuen.2015.11.021.
6. Pierret ACS, Mizuno Y, Saunders P, et al. "Glucagon-Like Peptide 1 Receptor Agonists and Mental Health: A Systematic Review and Meta-Analysis." JAMA Psychiatry. 2025;82(7):643–653. DOI: 10.1001/jamapsychiatry.2025.0679. https://jamanetwork.com/journals/jamapsychiatry/fullarticle/2833558
7. McIntyre RS, Mansur RB, Rosenblat JD, Kwan ATH. "The association between glucagon-like peptide-1 receptor agonists (GLP-1 RAs) and suicidality: reports to the Food and Drug Administration Adverse Event Reporting System (FAERS)." Expert Opinion on Drug Safety. 2024;23(1):47–55. DOI: 10.1080/14740338.2023.2295397.
8. McIntyre RS, Mansur RB, Rosenblat JD, Rhee TG, Cao B, Teopiz KM, Wong S, Le GH, Ho R, Kwan ATH. "Glucagon-like peptide-1 receptor agonists (GLP-1 RAs) and suicidality: A replication study using reports to the World Health Organization pharmacovigilance database (VigiBase®)." Journal of Affective Disorders. 2025;369:922–927. DOI: 10.1016/j.jad.2024.10.062.
9. Bezin J, Bénard-Laribière A, Hucteau E, Tournier M, Montastruc F, Pariente A, Faillie JL. "Suicide and suicide attempt in users of GLP-1 receptor agonists: a nationwide case-time-control study." eClinicalMedicine. 2024;80:103029. DOI: 10.1016/j.eclinm.2024.103029. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11751538/
10. Chen X, Zhao P, Wang W, Guo L, Pan Q. "The Antidepressant Effects of GLP-1 Receptor Agonists: A Systematic Review and Meta-Analysis." American Journal of Geriatric Psychiatry. 2024;32(1):117–127. DOI: 10.1016/j.jagp.2023.08.010.
11. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK). Wegovy Kullanma Talimatı (17 Şubat 2025 tarihli sürüm) ve kurum duyuruları. https://www.titck.gov.tr/ (erişim: Eylül 2026)
12. T.C. İçişleri Bakanlığı — 112 Acil Çağrı Merkezi (polis, jandarma, itfaiye, sahil güvenlik ve ambulans çağrıları tek numarada). https://www.112.gov.tr/